Sąd może orzec rozwód w przypadku zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego tj. ustania między małżonkami więzi emocjonalnych, fizycznych i gospodarczych. Przesłanką negatywną do orzeczenia rozwodu jest dobro małoletnich dzieci albo sprzeczność zasadami współżycia społecznego.

Na zgodny wniosek stron sąd nie będzie orzekał o winie za rozkład pożycia małżeńskiego. Jeśli strony nie zgłoszą żadnego wniosku w tym zakresie bądź jeden z małżonków nie wyrazi zgody na orzekanie rozwodu bez winy sąd będzie musiał w wyroku rozwód wskazać kto ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego. Sąd może orzec, że obie strony są winne rozkładu pożycia bądź tylko jedna z nich (tzw. wina wyłączna).

Kolejnym koniecznym elementem wyroku rozwodowego jest rozstrzygnięcie przez sąd o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnim dzieckiem małżonków, kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o alimentach na rzecz dziecka. Natomiast na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o kontaktach z dzieckiem.

Co istotne sąd jest zobowiązany do uwzględnia pisemnego porozumienia rodziców co do sposobu wykonania władzy rodzicielskiej i kontaktach z małoletnim dzieckiem, o ile nie sprzeciwia się ono dobru małoletniego. W praktyce takie porozumienie wychowawcze, jeśli między małżonkami panuje zgoda co do zaniechania przez sąd orzekania o winie, może bardzo ułatwić postępowanie i przyczynić się do orzeczenia rozwodu już na pierwszej rozprawie.

W wyroku rozwodowym powinna zostać  uregulowana także kwestia sposobu korzystania ze wspólnie zajmowanego przez małżonków mieszkania, jeśli faktycznie małżonkowie nadal razem mieszkają.

Sąd może W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Ponadto na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.

Kolejnym fakultatywnym rozstrzygnięciem w wyroku rozwodowym jest możliwość dokonania przez sąd  podziału wspólnego majątku stron, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W praktyce sądowej zdarza się to jednak niezwykle rzadko.

Na wniosek jednego małżonka, o ile zostaną spełnione ustawowe przesłanki, sąd może również zasądzić alimenty od drugiego małżonka.

Sprawy rozwodowe są często bardzo skomplikowane, a przede wszystkim emocjonalnie trudne dla obojga małżonków. W takich sytuacjach pomoc prawnika może okazać się nieoceniona. Pomoc prawna w sprawach rozwodowych polega m.in. na przygotowaniu pozwu oraz dalszych pism procesowych czy reprezentacji w sądzie. W przypadku wniosku o orzeczenie wyłącznej winy za rozkład pożycia małżeńskiego bądź braku porozumienia co do kontaktów z dzieckiem i/lub władzy rodzicielskiej niezwykle istotna jest aktywne uczestniczenie strony w procesie i powoływanie odpowiednich dowodów na poparcie swoich twierdzeń.